งานที่ต้องอ่านพัลส์จากเอ็นโค้ดเดอร์หรือโฟลว์มิเตอร์ ตัวนับธรรมดา (C0–C234) รับไม่ทัน เพราะทำงานตามรอบสแกนของ PLC บทความนี้สรุปการใช้ไฮสปีดเคาน์เตอร์ C235–C255 บน LINGKONG LK3U/ZK3U ตรงจากคู่มือผู้ผลิต ทั้งตารางจับคู่อินพุต X000–X007 ความถี่ตอบสนองจริงของแต่ละตัว และวิธีคูณความถี่ 2/4 เท่าเพื่อเพิ่มความละเอียดโดยไม่ต้องเปลี่ยนเอ็นโค้ดเดอร์
ทำไมต้องใช้ไฮสปีดเคาน์เตอร์
ตัวนับปกติในโปรแกรมแลดเดอร์อัปเดตค่าเมื่อ CPU สแกนถึงคำสั่งนั้น ถ้ารอบสแกนอยู่ที่ 2–5 ms สัญญาณที่เร็วกว่า 200–500 Hz จะเริ่มหายไป ส่วนไฮสปีดเคาน์เตอร์บน LK3U/ZK3U นับผ่านวงจรฮาร์ดแวร์แยกจาก CPU จึงไม่ขึ้นกับรอบสแกน และรองรับได้ถึง 100 kHz
ในตระกูลนี้มีไฮสปีดเคาน์เตอร์ทั้งหมด 21 ตัว คือ C235 ถึง C255 ทุกตัวเป็นตัวนับ 32 บิตแบบขึ้น/ลง โดยแบ่งเป็นฮาร์ดแวร์เคาน์เตอร์ (H/W) และซอฟต์แวร์เคาน์เตอร์ (S/W) — ตัวที่เป็น H/W จะให้ความถี่สูงสุดและตอบสนองแบบเรียลไทม์
ความถี่ตอบสนองของแต่ละเคาน์เตอร์ (จากคู่มือ LK3U/ZK3U)
| กลุ่มเคาน์เตอร์ | ชนิดสัญญาณ | ความถี่สูงสุด |
|---|---|---|
| C251, C252, C254 | AB phase (2 เฟส) | 100 kHz |
| C253, C255 | AB phase (2 เฟส) | 100 kHz |
| C235, C238, C241, C244 | เฟสเดียว | 100 kHz |
| เคาน์เตอร์ที่เหลือ | เฟสเดียว / 2 เฟส | 10 kHz |
ข้อสังเกตสำคัญคือ ไม่ใช่ทุกเบอร์จะวิ่งได้ 100 kHz หากออกแบบระบบโดยเลือกเบอร์ผิด เช่น ใช้ C236 กับเอ็นโค้ดเดอร์ 1,000 PPR ที่หมุน 1,500 rpm (= 25 kHz) ค่าที่นับได้จะขาดหายทันที ทั้งที่โปรแกรมไม่มีข้อผิดพลาดใด ๆ
ตารางจับคู่เคาน์เตอร์กับอินพุต X000–X007
อินพุต X000–X007 เป็นทรัพยากรร่วม ห้ามใช้ซ้ำกัน คู่มือระบุการจับคู่ไว้ดังนี้ (U = นับขึ้น, D = นับลง, R = รีเซ็ต, S = สตาร์ท, A/B = เฟส A/B)
| อินพุต | แบบเฟสเดียวนับทางเดียว | แบบเฟสเดียวสองทาง | แบบ 2 เฟส (AB) |
|---|---|---|---|
| X000 | C235 / C241 / C244 (U/D) | C246 / C247 / C249 (U) | C251 / C252 / C254 (A) |
| X001 | C236 (U/D) และ R ของกลุ่ม | C246 / C247 / C249 (D) | C251 / C252 / C254 (B) |
| X002 | C237 / C242 / C245 (U/D) | C247 / C249 (R) | C252 / C254 (R) |
| X003 | C238 (U/D) | C248 / C250 (U) | C253 / C255 (A) |
| X004 | C239 / C244 (U/D) | C248 / C250 (D) | C253 / C255 (B) |
| X005 | C240 (U/D) | C248 / C250 (R) | C253 / C255 (R) |
| X006 | — | C244 (S) | C254 (S) |
| X007 | — | C245 (S) | C255 (S) |
คูณความถี่ 2 เท่า / 4 เท่า เพิ่มความละเอียดฟรี
เอ็นโค้ดเดอร์แบบ AB phase สามารถถอดขอบสัญญาณได้มากกว่า 1 ครั้งต่อ 1 พัลส์ คู่มือ LK3U/ZK3U กำหนดรีเลย์พิเศษไว้ดังนี้
| รีเลย์พิเศษ | ผลที่ได้ | เคาน์เตอร์ที่รับผล |
|---|---|---|
| M8196 = ON | คูณความถี่ 2 เท่า | C251, C252, C254 |
| M8197 = ON | คูณความถี่ 2 เท่า | C253, C255 |
| M8198 = ON | คูณความถี่ 4 เท่า | C251, C252, C254 |
| M8199 = ON | คูณความถี่ 4 เท่า | C253, C255 |
ตัวอย่างตามคู่มือ: เอ็นโค้ดเดอร์ให้ 1,000 พัลส์ต่อรอบ ถ้าตั้งคูณ 2 เท่า ตัวนับจะได้ 2,000 นับต่อรอบ และถ้าตั้ง 4 เท่า จะได้ 4,000 นับต่อรอบ เท่ากับได้ความละเอียดเชิงมุมเพิ่มขึ้น 4 เท่าโดยไม่ต้องเปลี่ยนเอ็นโค้ดเดอร์ แต่ต้องเผื่อว่าความถี่ที่เข้ามาจริงก็เพิ่มตามด้วย
ข้อควรจำจากคู่มือ: การตั้งค่าคูณความถี่มีผลเฉพาะรอบที่ขับ OUT ของเคาน์เตอร์นั้นอยู่เท่านั้น จึงควรขับด้วยเงื่อนไขที่ ON ค้างตลอดช่วงที่ต้องการนับ
คำสั่งเปรียบเทียบความเร็วสูง DHSCS / DHSCR / DHSZ
| หัวข้อ | รายละเอียดจากคู่มือ |
|---|---|
| จำนวนครั้งที่ขับพร้อมกันได้ | ฮาร์ดแวร์เคาน์เตอร์กลุ่ม X0 = 2 ครั้ง, กลุ่ม X3 = 2 ครั้ง, ซอฟต์แวร์เคาน์เตอร์ = 4 ครั้ง |
| เกินโควตาแล้วเกิดอะไร | รายงานรหัสข้อผิดพลาด 6705 |
| DHSCS / DHSCR | เปรียบเทียบแบบเรียลไทม์ ความถี่ตอบสนองไม่ลดลง |
| DHSZ | เปรียบเทียบช่วง ไม่ใช่เรียลไทม์ — เทียบทุก ๆ 5 µs |
| ซอฟต์แวร์เคาน์เตอร์ | เปรียบเทียบเฉพาะเมื่อมีพัลส์เข้ามาเท่านั้น |
ฟังก์ชัน Pulse Catch จับพัลส์สั้น
สำหรับสัญญาณที่สั้นกว่ารอบสแกน LK3U/ZK3U รองรับ Pulse Catch บน X0–X5 โดยจับคู่กับรีเลย์ M8170–M8175 ตามลำดับ (X0→M8170, X1→M8171, … X5→M8175) การใช้งานต้องเรียกคำสั่ง EI เพื่อเปิดอินเทอร์รัปต์ก่อน และหลังใช้งานต้องสั่ง RST เพื่อให้จับพัลส์ครั้งถัดไปได้
เลือก PLC ให้เหมาะกับงานนับความเร็วสูง
ทุกรุ่นในตระกูล LK3U/ZK3U มีไฮสปีดอินพุตมาให้ 2 ช่องเป็นค่าเริ่มต้น และเพิ่มได้สูงสุด 6 ช่อง หากงานต้องอ่านเอ็นโค้ดเดอร์หลายแกนพร้อมกัน ควรระบุจำนวนไฮสปีดอินพุตตอนสั่งซื้อ ดูรุ่นและสเปคทั้งหมดได้ที่หมวด PLC ของ VR Automation
สรุป
สามเรื่องที่ต้องเช็กก่อนเขียนโปรแกรมนับความเร็วสูงบน LK3U/ZK3U คือ (1) เลือกเบอร์เคาน์เตอร์ให้ตรงกับความถี่จริงของสัญญาณ (2) ตรวจตารางจับคู่ X000–X007 ว่าไม่ชนกับอินเทอร์รัปต์หรือคำสั่ง SPD และ (3) ใช้ M8196–M8199 เพิ่มความละเอียดเมื่อจำเป็น ทำครบสามข้อนี้ ระบบนับจะแม่นยำโดยไม่ต้องพึ่งฮาร์ดแวร์เพิ่ม

แหล่งข้อมูลและมาตรฐานอ้างอิง
- Catalog: LK3UZK3U-en.pdf — Lingkong LK3U/ZK3U Series PLC User Manual (หน้า High Speed Input Description, Pulse Catch, DHSCS/DHSCR/DHSZ)
- Mitsubishi FX3U Series Programming Manual — Input Assignment For High Speed Counters — ใช้เทียบตารางจับคู่อินพุตในตระกูล FX3U ที่ LK3U/ZK3U อ้างอิงความเข้ากันได้
- PLC ONE — High-speed counter (HSC) of Mitsubishi FX series PLC — อธิบายข้อจำกัดการใช้อินพุต X0–X7 ร่วมกัน
- Industrial Monitor Direct — GX Developer High-Speed Counter / Encoder Pulse Counting Tutorial — แนวทางตั้งค่าและทดสอบการนับพัลส์เอ็นโค้ดเดอร์

สนใจสั่งซื้อ PLC LINGKONG LK3U / ZK3U?
VR Automation จำหน่ายและให้บริการติดตั้ง พร้อมทีมช่างผู้เชี่ยวชาญ
โทรสอบถามราคา: 083-848-8314
อีเมล: [email protected]
Line: @vrautomation
สต๊อกกรุณาสอบถาม | รับประกันสินค้า | บริการหลังการขาย | ออกใบกำกับภาษีได้

