วิธีทำสายโปรแกรม PLC Koyo (DirectLOGIC / CLICK) ด้วยตัวเอง พร้อม Pinout ไดอะแกรม

วิธีทำสายโปรแกรม PLC Koyo (DirectLOGIC / CLICK) ด้วยตัวเอง ฉบับวิศวกร

หมวดหมู่: สาย Interface Programming & บทความเทคนิค | VR Automation

PLC ของ Koyo โดดเด่นเรื่องความทนทาน เสถียรภาพ และราคาที่คุ้มค่า จึงพบได้บ่อยในเครื่องจักรนำเข้า เช่น เครื่องแพ็คกิ้ง, เครื่องบรรจุ, สายพานลำเลียง, และระบบบำบัดน้ำเสีย แต่ในหลายกรณีสายโปรแกรมแท้สูญหายหรือจัดส่งช้า การเข้าหัวสายด้วยตัวเองจึงเป็นทักษะสำคัญสำหรับช่างและวิศวกรออโตเมชัน

---

1. อุปกรณ์ที่ต้องเตรียม (Bill of Materials)

อุปกรณ์สำหรับประกอบสายโปรแกรม Koyo D2-DSCBL มีเพียงไม่กี่ชิ้นและหาซื้อได้ง่าย:

รายการอุปกรณ์	จำนวน	คำอธิบายและหน้าที่
หัวต่อ DB9 ตัวเมีย (DB9 Female Connector)	1 ตัว	พร้อมฝาครอบพลาสติก สำหรับต่อเข้ากับพอร์ต Serial COM Port ของคอมพิวเตอร์
หัวต่อ RJ12 6P6C (Modular Plug)	1 ตัว	หัวแจ็คโทรศัพท์แบบ 6 ขา สำหรับเสียบเข้าพอร์ตโปรแกรมหน้าตัว PLC
สายสัญญาณชีลด์ (Shielded Cable)	1.5 – 2 เมตร	สาย 3-4 คอร์ มีฟอยล์หรือถักชีลด์ เพื่อป้องกันสัญญาณรบกวนในโรงงาน
USB to RS232 Converter (กรณีโน้ตบุ๊กไม่มี DB9)	1 เส้น	แนะนำชิปเซ็ต FTDI หรือ Prolific แท้ เพื่อความเสถียรในการรับส่งสัญญาณ

---

2. ตารางไดอะแกรม Pinout (DB9 Female ↔ RJ12 6P6C)

พอร์ตโปรแกรมของ Koyo DirectLOGIC และ CLICK PLC ใช้สัญญาณแบบ RS-232 3-Wire (TX, RX, GND) โดยมีไดอะแกรมการจับคู่สายดังนี้:

ขา DB9 Female (ฝั่ง PC)	ชื่อสัญญาณ (PC)	ทิศทางสัญญาณ	ขา RJ12 6P6C (ฝั่ง PLC)	ชื่อสัญญาณ (PLC)	คำอธิบาย
Pin 2	RXD (Receive)	←	Pin 4	TXD (Transmit)	รับข้อมูลจาก PLC ส่งเข้า PC
Pin 3	TXD (Transmit)	→	Pin 3	RXD (Receive)	ส่งคำสั่งจาก PC ไปยัง PLC
Pin 5	GND (Ground)	↔	Pin 1	0V / Signal GND	กราวด์อ้างอิงสัญญาณ
โครงโลหะ DB9	Shield Ground	↔	Shield	Frame Ground	ชีลด์ถักกันกวน

---

3. การต่อ Jumper Loopback ฝั่ง DB9 เพื่อความเสถียร

ในการใช้งานพอร์ต Serial RS-232 ซอฟต์แวร์โปรแกรมบางเวอร์ชันอาจรอสัญญาณ Hardware Handshaking เพื่อความเข้ากันได้ 100% แนะนำให้ทำ Jumper เชื่อมขากันที่ฝั่ง DB9 Female (PC) ดังนี้:

• 🔗 จั๊มป์เชื่อม Pin 7 (RTS) เข้ากับ Pin 8 (CTS) — หลอกสถานะพร้อมส่งข้อมูลของพอร์ต
• 🔗 จั๊มป์เชื่อม Pin 4 (DTR) เข้ากับ Pin 6 (DSR) — หลอกสถานะเชื่อมต่อของอุปกรณ์ Data Terminal

---

4. รุ่นของ PLC Koyo / AutomationDirect ที่รองรับ

สายโปรแกรมที่ประกอบตามแบบนี้ สามารถใช้งานร่วมกับ PLC ได้หลากหลายตระกูล เช่น:

---

5. ขั้นตอนการเข้าหัวสายทีละสเต็ป (Step-by-Step)

1. สวมฝาครอบ DB9: ร้อยฝาครอบหัว DB9 และท่อหดเข้ากับสายสัญญาณก่อนเริ่มบัดกรี
2. เข้าหัว RJ12 6P6C: หงายหัว RJ12 ขึ้น (หันเขี้ยวล็อกลงด้านล่าง) มองจากปลายสาย ขาที่ 1 จะอยู่ซ้ายมือสุด เรียงสายเข้าช่อง 1 (GND), ช่อง 3 (RXD), ช่อง 4 (TXD) แล้วใช้คีมย้ำสายให้แน่นสนิท
3. บัดกรีขั้ว DB9 Female: ปอกสายอีกด้าน บัดกรี Pin 2 (RXD), Pin 3 (TXD), Pin 5 (GND) และทำการจั๊มป์ขา 7-8 กับ 4-6 ตามที่ระบุในหัวข้อที่ 3
4. ตรวจสอบด้วยมัลติมิเตอร์ (Continuity Test): ตรวจวัดความต่อเนื่องของสายแต่ละเส้น และตรวจให้แน่ใจว่าไม่มีสายช็อตแตะกัน

---

6. ซอฟต์แวร์และการตั้งค่าการสื่อสาร (Communication Parameters)

เมื่อต่อสายเข้ากับเครื่องคอมพิวเตอร์และ PLC แล้ว ให้เปิดซอฟต์แวร์ตามตระกูลของ PLC และตั้งค่าดังนี้:

• ซอฟต์แวร์ที่ใช้:
  • DirectSOFT 5 / DirectSOFT 6 (สำหรับ DirectLOGIC DL Series)
  • CLICK Programming Software (สำหรับ CLICK PLC)
  • Koyo KPP (Kostac PLC Programming)
• การตั้งค่าสวิตช์ PLC: เลื่อนสวิตช์หน้า PLC ไปที่ตำแหน่ง TERM หรือ REMOTE เพื่อเปิดใช้งานการสื่อสารผ่านพอร์ตโปรแกรม
• พารามิเตอร์สื่อสารมาตรฐาน (Default Link Parameters):
  • Baud Rate: 9600 bps (หรือ 19200 / 38400 bps)
  • Data Bits: 8 Bits
  • Parity: Odd (สำหรับ DirectLOGIC ส่วนใหญ่) หรือ None
  • Stop Bits: 1 Bit

---

7. สุดยอดเทคนิคและข้อแนะนำสำหรับวิศวกร (Engineering Pro Tips)

---

8. ตารางแก้ไขปัญหาเมื่อเชื่อมต่อไม่สำเร็จ (Troubleshooting Matrix)

อาการที่พบ	สาเหตุที่เป็นไปได้	แนวทางแก้ไข
PLC Not Responding / Time out	• ต่อสลับสาย TXD และ RXD • สวิตช์ PLC อยู่ที่ตำแหน่ง STOP หรือ RUN	• สลับสาย Pin 2 และ Pin 3 ที่หัว DB9 • เลื่อนสวิตช์ PLC ไปที่ TERM
หา COM Port ไม่เจอในซอฟต์แวร์	• Windows กำหนด COM Port สูงเกินไป (เช่น COM18) • ไดรเวอร์ USB-Serial มีปัญหา	• เข้า Device Manager เปลี่ยนหมายเลขพอร์ตให้อยู่ในช่วง COM1 – COM4
สื่อสารได้แล้วหลุดเป็นระยะ	• ค่า Latency Timer ของชิปแปลง USB สูงเกินไป • มีสัญญาณกวนจากอินเวอร์เตอร์	• ปรับ Latency Timer เหลือ 1ms ใน Driver Properties • เช็คสายดินและเดินสายห่างจาก Power Cable

---

ทำไมต้องเลือกอุปกรณ์และบริการจาก VR Automation?

---

สินค้าและหมวดหมู่อุปกรณ์ที่เกี่ยวข้อง

สามารถเลือกชมสินค้าและอุปกรณ์เชื่อมต่อในระบบ Automation เพิ่มเติมได้ที่:

• 🔗 หมวดหมู่สายสื่อสารและสายโปรแกรม PLC (Communication Cables)
• 🔗 สายเชื่อมต่อจอทัชสกรีน HMI และ PLC ทุกยี่ห้อ
• 🔗 หมวดหมู่ PLC และโมดูลขยาย (Programmable Logic Controller)

---

คำถามที่พบบ่อย (FAQ)

ถาม: สายโปรแกรม Koyo D2-DSCBL สามารถใช้กับ PLC ยี่ห้ออื่นได้หรือไม่?

ตอบ: ไม่แนะนำให้ใช้โดยตรง เนื่องจาก Koyo PLC มีการจ่ายไฟ +5VDC ออกมาที่ Pin 2 ของพอร์ต RJ12 หากนำไปเสียบกับ PLC ยี่ห้ออื่นที่ Pinout ไม่ตรงกัน อาจทำให้พอร์ตสื่อสารเสียหายได้

ถาม: ถ้าโน้ตบุ๊กไม่มีพอร์ต DB9 Serial (COM Port) ต้องทำอย่างไร?

ตอบ: สามารถใช้ตัวแปลง USB to RS232 (แนะนำชิปเซ็ต FTDI หรือ Prolific แท้) เสียบเข้ากับพอร์ต USB ของคอมพิวเตอร์ จากนั้นนำสาย DB9 ที่ประกอบเสร็จแล้วมาต่อเข้ากับหัวแปลง USB-RS232 เพื่อใช้งาน

ถาม: ทำไมเชื่อมต่อ Koyo PLC แล้วโปรแกรม DirectSOFT แจ้ง Error ไม่พบ PLC?

ตอบ: สาเหตุหลักที่พบบ่อยได้แก่: 1. สลับสาย TXD และ RXD ผิดเส้น, 2. ลืมต่อสายสัญญาณ GND (Pin 1 RJ12 เข้า Pin 5 DB9), 3. ไม่ได้สลับสวิตช์ PLC ไปที่ตำแหน่ง TERM หรือ REMOTE, 4. เลือกหมายเลข COM Port ในซอฟต์แวร์ไม่ตรงกับ Device Manager, 5. ค่า Latency Timer ของ USB Serial สูงเกินไป (แนะนำปรับเป็น 1ms)

ถาม: สายโปรแกรมเส้นนี้ใช้กับ PLC ตระกูล CLICK ได้ด้วยหรือไม่?

ตอบ: ใช้ได้แน่นอนครับ เพราะพอร์ต Port 1 (RS-232 RJ12) ของ CLICK PLC ใช้ Pinout สัญญาณ RXD, TXD, และ GND ตรงกันกับมาตรฐานสาย D2-DSCBL ของ DirectLOGIC

---

แหล่งอ้างอิงและที่มาข้อมูล (References)

1. บทความต้นฉบับ: [Making Cable] Koyo PLC Programming Cable — plctop.com / plc247.com
2. คู่มือสายสัญญาณ AutomationDirect: DirectLOGIC PLC Programming Cable (D2-DSCBL / D0-CBL) Wiring Specifications
3. เอกสารทางเทคนิค: Koyo Electronics Industries & CLICK PLC Hardware User Manual