เซนเซอร์วัดอุณหภูมิยอดฮิตในโรงงานมี 2 แบบ คือ Thermocouple (TC) กับ RTD (Pt100) “เลือกแบบไหนดี?” บทความนี้เทียบช่วงวัด ความแม่นยำ การตอบสนอง และวิธีเลือกให้ตรงงาน

Thermocouple คืออะไร?
Thermocouple (TC) ใช้โลหะต่างชนิด 2 เส้นเชื่อมกัน เกิด แรงดันไฟฟ้าเล็กน้อยตามอุณหภูมิ (Seebeck effect) วัดได้ ช่วงกว้างมาก (สูงถึง ~1200–1800°C) ตอบสนองไว ทนทาน ราคาถูก แต่ความแม่นยำ/ความเป็นเชิงเส้นด้อยกว่า และต้องชดเชยจุดอ้างอิง (cold junction)
RTD (Pt100) คืออะไร?
RTD (เช่น Pt100) วัดอุณหภูมิจาก ค่าความต้านทานของแพลทินัมที่เปลี่ยนตามอุณหภูมิ ให้ ความแม่นยำและเสถียรสูง เป็นเชิงเส้นดี ในช่วง ~-200 ถึง 600°C ตอบสนองช้ากว่า ราคาสูงกว่า และต้องจ่ายกระแสกระตุ้น (excitation)
ตารางเปรียบเทียบ Thermocouple vs RTD (Pt100)
| หัวข้อ | Thermocouple | RTD (Pt100) |
| ช่วงวัด | ทั่วไปถึง ~1200–1800°C ตามชนิด | ~-200 ถึง 600°C (Pt100) |
| ความแม่นยำ | เป็นเชิงเส้นน้อยกว่า | แม่นยำ ทำซ้ำได้ดี เชิงเส้น |
| ตอบสนอง | มวลน้อย วัดเปลี่ยนแปลงเร็วได้ | มวลมากกว่า ตอบสนองช้ากว่า |
| การต่อสาย | ต้องชดเชย cold junction | 3–4 สายชดเชยความต้านทานสายได้ |
| ราคา | ทนงานร้อนจัด คุ้มช่วงสูง | แลกกับความแม่นยำ/เสถียร |
สรุป: เลือก Thermocouple หรือ RTD (Pt100) ดี?
- เลือก Thermocouple เมื่อ: วัด อุณหภูมิสูงมากหรือช่วงกว้าง เช่น เตาหลอม เตาอบร้อนจัด และต้องการตอบสนองไว ทนทาน ราคาประหยัด
- เลือก RTD (Pt100) เมื่อ: ต้องการ ความแม่นยำและเสถียรสูงในช่วงอุณหภูมิปานกลาง (<600°C) เช่น งานอาหาร ยา ห้องแล็บ กระบวนการที่คุมอุณหภูมิละเอียด
สรุป: งานร้อนจัด/ช่วงกว้างเลือก Thermocouple ส่วนงานที่ต้องการความแม่นยำสูงในช่วงอุณหภูมิไม่สูงมากเลือก RTD (Pt100) ทั้งคู่ต่อเข้า temperature controller/PLC ผ่านอินพุตที่รองรับได้
คำถามที่พบบ่อย (FAQ)
ถาม: Pt100 กับ Pt1000 ต่างกันยังไง?
ตอบ: เป็น RTD เหมือนกัน ต่างที่ความต้านทานที่ 0°C (100Ω vs 1000Ω) Pt1000 ได้ผลกระทบจากความต้านทานสายน้อยกว่าจึงเหมาะสายยาว
ถาม: ทำไม RTD ต้องใช้ 3 สาย?
ตอบ: การต่อ 3 (หรือ 4) สายช่วยชดเชยความต้านทานของสายวัด ทำให้ค่าที่อ่านแม่นยำขึ้น โดยเฉพาะเมื่อเดินสายยาว
ถาม: เลือกชนิด Thermocouple ยังไง?
ตอบ: ดูช่วงอุณหภูมิและสภาพแวดล้อม เช่น Type K ใช้ทั่วไปช่วงกว้าง, Type J ช่วงกลาง, Type T งานเย็น เลือกตามช่วงวัดและความเข้ากันได้ทางเคมี
สอบถาม / สั่งซื้อ
VR Automation จำหน่ายเทอร์โมคัปเปิล RTD (Pt100) และ Temperature Controller ครบ พร้อมทีมช่วยเลือกให้ตรงงานวัดอุณหภูมิ
📞 โทร. 083-848-8314 | LINE: @vrautomation | บริษัท วีอาร์ ออโตเมชั่น จำกัด

