มอเตอร์ AC 3 เฟสสองตระกูลนี้ใช้สนามแม่เหล็กหมุนเหมือนกัน แต่ “ต่างกันที่โรเตอร์หมุนเท่าสนามหรือช้ากว่า” เรื่องสลิปนี่แหละที่กำหนดพฤติกรรมและการเลือกใช้ บทความนี้สรุปให้ครบ

Synchronous คืออะไร?
Synchronous Motor คือมอเตอร์ที่โรเตอร์หมุน เท่ากับความเร็วสนามแม่เหล็ก (synchronous speed) พอดี ไม่มีสลิป โรเตอร์ถูกกระตุ้นด้วยไฟ DC หรือแม่เหล็กถาวร ให้ความเร็วคงที่แม่นยำและปรับ power factor ได้ แต่ส่วนใหญ่ต้องมีวิธีช่วยสตาร์ต
Induction คืออะไร?
Asynchronous (Induction) Motor คือมอเตอร์ที่โรเตอร์หมุน ช้ากว่าสนามแม่เหล็กเล็กน้อย (มีสลิป) อาศัยการเหนี่ยวนำกระแสในโรเตอร์ ไม่ต้องจ่ายไฟให้โรเตอร์ ทนทาน ราคาถูก และ สตาร์ตเองได้ เป็นมอเตอร์ที่ใช้แพร่หลายที่สุดในอุตสาหกรรม
ตารางเปรียบเทียบ Synchronous vs Induction
| หัวข้อ | Synchronous | Induction |
| ความเร็ว | = synchronous speed ไม่ตกตามโหลด | ช้ากว่าเล็กน้อย สลิปเพิ่มเมื่อโหลดหนัก |
| สลิป | โรเตอร์ล็อกกับสนามแม่เหล็ก | ต้องมีสลิปจึงเกิดแรงบิด |
| การสตาร์ต | ใช้ damper/VFD/pony motor | เหนี่ยวนำสร้างแรงบิดสตาร์ตในตัว |
| Power Factor | ปรับกระตุ้นให้ PF นำ ชดเชยได้ | ดึงกระแสแมกเนไทซ์ PF ต่ำกว่า |
| ต้นทุน/ดูแล | ซับซ้อน มีวงจรกระตุ้น/สลิปริง | โครงสร้างง่าย บำรุงรักษาน้อย |
สรุป: เลือก Synchronous หรือ Induction ดี?
- เลือก Synchronous เมื่อ: งานต้องการ ความเร็วคงที่แน่นอนไม่ขึ้นกับโหลด หรือต้องการชดเชย power factor เช่น คอมเพรสเซอร์ใหญ่ ปั๊มกำลังสูง
- เลือก Induction เมื่อ: งานทั่วไปที่ต้องการ ความทนทาน ราคาถูก สตาร์ตง่าย เช่น พัดลม ปั๊ม สายพาน เครื่องจักรทั่วไป
สรุปคือมอเตอร์เหนี่ยวนำเป็นม้างานหลักของอุตสาหกรรมเพราะทนและถูก ส่วน ซิงโครนัสเลือกใช้เมื่อความเร็วต้องคงที่เป๊ะหรือต้องการแก้ power factor ในระบบกำลังใหญ่
คำถามที่พบบ่อย (FAQ)
ถาม: ทำไมมอเตอร์เหนี่ยวนำต้องมีสลิป?
ตอบ: เพราะแรงบิดเกิดจากการเหนี่ยวนำกระแสในโรเตอร์ ซึ่งจะเกิดได้ต่อเมื่อโรเตอร์หมุนช้ากว่าสนามแม่เหล็ก ถ้าไม่มีสลิปก็ไม่มีการเหนี่ยวนำและไม่มีแรงบิด
ถาม: มอเตอร์ซิงโครนัสสตาร์ตเองไม่ได้จริงไหม?
ตอบ: แบบกระตุ้นสนามส่วนใหญ่สตาร์ตเองไม่ได้ ต้องใช้ damper winding, VFD หรือ pony motor ช่วยเร่งจนใกล้ความเร็วซิงโครนัสก่อนล็อกเข้าจังหวะ ยกเว้นแบบแม่เหล็กถาวรบางรุ่น
ถาม: ใช้ VFD กับมอเตอร์เหนี่ยวนำได้ไหม?
ตอบ: ได้และนิยมมาก VFD ปรับความถี่เพื่อปรับความเร็วมอเตอร์เหนี่ยวนำได้ยืดหยุ่น ช่วยประหยัดพลังงานในงานปั๊ม/พัดลมได้ดี
สอบถาม / สั่งซื้อ
VR Automation จำหน่ายมอเตอร์เหนี่ยวนำ มอเตอร์ซิงโครนัส และ VFD ครบทุกพิกัด พร้อมให้คำปรึกษา
📞 โทร. 083-848-8314 | LINE: @vrautomation | บริษัท วีอาร์ ออโตเมชั่น จำกัด

