ทั้งรีเลย์ป้องกันเฟสและรีเลย์มอนิเตอร์แรงดันเป็นอุปกรณ์เฝ้าระบบไฟที่ช่วยกันมอเตอร์และโหลดเสียหาย แต่เฝ้าคนละเรื่อง ตัวหนึ่งดูเฟส อีกตัวดูแรงดัน บทความนี้สรุปความต่างและวิธีเลือกให้เหมาะกับงาน

Phase Failure Relay คืออะไร?
Phase Failure Relay (รีเลย์ป้องกันเฟส) คืออุปกรณ์เฝ้าระบบไฟ 3 เฟส คอยตรวจ เฟสหาย (phase loss), เฟสสลับ (phase sequence) และเฟสไม่สมดุล (imbalance) เมื่อเจอความผิดปกติจะตัดวงจรทันที ป้องกันมอเตอร์ 3 เฟสไม่ให้เดินขาดเฟสจนขดลวดไหม้
Voltage Monitor คืออะไร?
Voltage Monitoring Relay (รีเลย์มอนิเตอร์แรงดัน) คืออุปกรณ์เฝ้า ระดับแรงดันไฟ ให้ตัดวงจรเมื่อแรงดัน สูงเกิน (over) หรือ ต่ำเกิน (under) ค่าที่ตั้งไว้ ปรับ threshold และหน่วงเวลาได้ มีทั้งแบบ 1 เฟสและ 3 เฟส บางรุ่นรวมฟังก์ชันเฟสด้วย ป้องกันโหลดจากไฟตก/ไฟเกิน
ตารางเปรียบเทียบ Phase Failure Relay vs Voltage Monitor
| หัวข้อ | Phase Failure Relay | Voltage Monitor |
| สิ่งที่เฝ้า | เฟสหาย/สลับ/ไม่สมดุล | over/under voltage |
| งานหลัก | มอเตอร์/ปั๊ม 3 เฟส | โหลดไวต่อแรงดัน อิเล็กทรอนิกส์ |
| การตั้งค่า | ตรวจเฟสตามมาตรฐานอัตโนมัติ | ตั้ง over/under + หน่วงเวลาได้ |
| ระบบไฟ | ต้องมีครบ 3 สาย | ใช้ได้ทั้งไฟบ้าน/ไฟโรงงาน |
| ครอบคลุม | อาจไม่จับแรงดันเกิน/ตกละเอียด | บางรุ่นรวมเช็คเฟสได้ในตัว |
สรุป: เลือก Phase Failure Relay หรือ Voltage Monitor ดี?
- เลือก Phase Failure Relay เมื่อ: ป้องกัน มอเตอร์/ปั๊ม 3 เฟส จากเฟสหาย เฟสสลับ หรือเฟสไม่สมดุล ซึ่งเป็นสาเหตุหลักที่ทำให้ขดลวดไหม้
- เลือก Voltage Monitor เมื่อ: ป้องกันโหลดจาก แรงดันเกินหรือแรงดันตก ต้องการปรับจุดตัดและหน่วงเวลาเอง หรือใช้กับระบบ 1 เฟส
โดยสรุป รีเลย์เฟสเน้นป้องกันมอเตอร์ 3 เฟสจากเฟสหาย/สลับ ส่วนรีเลย์แรงดันเน้นป้องกันโหลดจากไฟตก/ไฟเกิน หลายรุ่นในตลาดรวมทั้งสองฟังก์ชันไว้ในตัวเดียว จึงควรเลือกตามความเสี่ยงหลักของงาน
คำถามที่พบบ่อย (FAQ)
ถาม: รีเลย์เฟสกับรีเลย์แรงดัน ต่างกันหลักๆ ที่อะไร?
ตอบ: รีเลย์เฟสเฝ้าสถานะของเฟส (หาย/สลับ/ไม่สมดุล) ส่วนรีเลย์แรงดันเฝ้าระดับแรงดัน (เกิน/ตก) เป็นการป้องกันคนละแบบแม้จะติดในตู้เดียวกันได้
ถาม: ทำไมมอเตอร์เดินขาดเฟสแล้วไหม้?
ตอบ: เมื่อเฟสหนึ่งหาย มอเตอร์ 3 เฟสยังพยายามหมุนแต่กระแสในเฟสที่เหลือพุ่งสูงมาก ทำให้ขดลวดร้อนจัดและไหม้ รีเลย์ป้องกันเฟสจะตัดวงจรก่อนเกิดความเสียหาย
ถาม: ต้องใช้ทั้งสองตัวไหม?
ตอบ: ขึ้นกับงาน ถ้าเป็นมอเตอร์ 3 เฟสที่กลัวทั้งเฟสหายและไฟตก/เกิน แนะนำเลือกรุ่นที่รวมทั้งสองฟังก์ชัน (voltage + phase) เพื่อครอบคลุมในอุปกรณ์เดียว
สอบถาม / สั่งซื้อ
VR Automation จำหน่ายรีเลย์ป้องกันเฟสและรีเลย์มอนิเตอร์แรงดัน (มีรุ่นรวมฟังก์ชัน) พร้อมช่วยเลือกให้ตรงงาน
📞 โทร. 083-848-8314 | LINE: @vrautomation | บริษัท วีอาร์ ออโตเมชั่น จำกัด

