สินค้าและบทความเทคนิค
SPD vs MCB กันเสิร์จ/ฟ้าผ่า vs กันกระแสเกิน ต่างกันยังไง? | VR Automation
ก.ค.
SPD กับ MCB อยู่ในตู้ไฟเหมือนกัน จนหลายคนคิดว่าทำหน้าที่เดียวกัน แต่จริงๆ แล้ว “ป้องกันคนละภัย” ตัวหนึ่งกันแรงดันพุ่งจากฟ้าผ่า อีกตัวกันกระแสเกิน บทความนี้อธิบายความต่างและเหตุผลที่ระบบไฟที่ดีต้องมีทั้งสอง
SPD คืออะไร?
SPD (Surge Protection Device) คืออุปกรณ์ป้องกัน แรงดันเกินชั่วขณะ (transient surge) จากฟ้าผ่าหรือสวิตชิ่ง โดยเบี่ยงกระแสเสิร์จลงกราวด์ในไมโครวินาที ใช้ธาตุอย่าง MOV จำกัดแรงดันไม่ให้พุ่งทำลายอุปกรณ์ ทำงานเรื่อง แรงดันพุ่งชั่วขณะ ไม่ใช่กระแสเกินต่อเนื่อง
MCB คืออะไร?
MCB (Miniature Circuit Breaker) คือเบรกเกอร์ที่ตัดวงจรเมื่อ กระแสเกินพิกัด (overload) หรือลัดวงจร (short) ต่อเนื่อง ด้วยกลไกความร้อน+แม่เหล็ก ป้องกันสายไฟและอุปกรณ์ไม่ให้ร้อนจนไหม้ แต่ตอบสนองช้าเกินกว่าจะกันแรงดันพุ่งจากฟ้าผ่าที่เกิดในหลักไมโครวินาที
ตารางเปรียบเทียบ SPD vs MCB
| หัวข้อ | SPD | MCB |
| ป้องกันอะไร | เสิร์จ/ฟ้าผ่า/สวิตชิ่ง | overload + short circuit |
| เวลาตอบสนอง | เบี่ยงเสิร์จทันที | ตัดกระแสเกินต่อเนื่อง |
| หลักทำงาน | MOV จำกัดแรงดัน | bi-metal + magnetic trip |
| การต่อ | ต่อ L/N/PE คร่อมสาย | โหลดไหลผ่านตัวมัน |
| ค่าพิกัด | Type 1/2/3, Up | พิกัดกระแส B/C/D |
สรุป: เลือก SPD หรือ MCB ดี?
- เลือก SPD เมื่อ: ต้องการ ป้องกันแรงดันพุ่งจากฟ้าผ่าหรือสวิตชิ่ง ให้อุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ ตู้คอนโทรล ระบบสื่อสาร
- เลือก MCB เมื่อ: ต้องการ ป้องกันกระแสเกินและลัดวงจร ให้แต่ละวงจร กันสายไฟและอุปกรณ์ร้อนจนไหม้
สรุปคือ SPD ป้องกัน แรงดันพุ่งชั่วขณะจากฟ้าผ่า/สวิตชิ่ง โดยเบี่ยงกระแสลงกราวด์ในไมโครวินาที ส่วน MCB ป้องกัน กระแสเกินและลัดวงจรต่อเนื่อง โดยตัดวงจร ทั้งสองไม่ได้แทนกัน และ SPD ยังต้องมี MCB/ฟิวส์คอยป้องกันตัวเองด้วย ระบบที่ครบจึงต้องมีทั้งคู่
คำถามที่พบบ่อย (FAQ)
ถาม: SPD ใช้แทน MCB ได้ไหม?
ตอบ: ไม่ได้ SPD กันเฉพาะแรงดันพุ่งชั่วขณะ ไม่ตัดกระแสเกินหรือลัดวงจรต่อเนื่อง ยังต้องมี MCB หรือฟิวส์ป้องกันวงจรตามปกติ
ถาม: ทำไม SPD ต้องมีเบรกเกอร์คุมด้วย?
ตอบ: เพราะเมื่อ SPD เสื่อมหรือลัดวงจรภายใน ต้องมี MCB/ฟิวส์ (backup protection) ตัดออกเพื่อป้องกันไฟไหม้ ผู้ผลิตจะระบุขนาดที่เหมาะไว้
ถาม: Type 1, 2, 3 ของ SPD ต่างกันยังไง?
ตอบ: Type 1 ทนกระแสฟ้าผ่าตรงติดที่เมนประธาน, Type 2 กันเสิร์จในตู้ย่อยที่พบทั่วไป, Type 3 ป้องกันปลายทางใกล้อุปกรณ์ไว มักใช้ต่อเนื่องกันเป็นชั้น
สอบถาม / สั่งซื้อ
VR Automation จำหน่าย SPD กันเสิร์จ Type 1/2/3 และ MCB ครบทุกพิกัด พร้อมช่วยออกแบบระบบป้องกันฟ้าผ่า
📞 โทร. 083-848-8314 | LINE: @vrautomation | บริษัท วีอาร์ ออโตเมชั่น จำกัด
