อินพุต/เอาต์พุตอนาล็อกในงานอุตสาหกรรมมี 2 มาตรฐานหลัก คือ 4-20mA (กระแส) กับ 0-10V (แรงดัน) “เลือกแบบไหนดี?” บทความนี้เทียบระยะสาย การทน noise การตรวจสายขาด และวิธีเลือก

4-20mA คืออะไร?
4-20mA เป็นสัญญาณอนาล็อกแบบ กระแส (current loop) ค่ากระแสคงที่ตลอดสาย จึง ทน noise และไม่ตกตามระยะสาย เดินได้ไกลมาก มี ‘live zero’ (4mA = 0%) ทำให้ ตรวจจับสายขาดได้ (0mA = ผิดปกติ) เป็นมาตรฐานงานอุตสาหกรรมระยะไกล
0-10V คืออะไร?
0-10V เป็นสัญญาณอนาล็อกแบบ แรงดัน ต่อง่าย อ่านง่าย ราคาถูก แต่ แรงดันตกตามความยาวสายและไวต่อ noise จึงเหมาะระยะสั้น 0V = 0% ทำให้แยกไม่ออกระหว่าง ‘ค่า 0 จริง’ กับ ‘สายขาด’
ตารางเปรียบเทียบ 4-20mA vs 0-10V
| หัวข้อ | 4-20mA | 0-10V |
| ระยะสาย | กระแสไม่ตกตามระยะ | แรงดันตกเมื่อสายยาว |
| ทน noise | current loop ภูมิคุ้ม noise ดี | ไวต่อสัญญาณรบกวน |
| ตรวจสายขาด | 4mA=0% · 0mA=สายขาด | 0V=0% แยกกับสายขาดไม่ออก |
| การต่อ | มีทั้ง 2/3/4 สายแล้วแต่รุ่น | แค่ +/– อ่านแรงดันตรง |
| งานที่ใช้ | ทรานสมิตเตอร์ วัดค่าไกลๆ | ในตู้เดียวกัน อุปกรณ์ใกล้ๆ |
สรุป: เลือก 4-20mA หรือ 0-10V ดี?
- เลือก 4-20mA เมื่อ: ส่งสัญญาณ ระยะไกลหรือในสภาพแวดล้อมมี noise สูง เช่น ทรานสมิตเตอร์วัดอุณหภูมิ/ความดัน/ระดับ ที่อยู่ห่างจากตู้คอนโทรล
- เลือก 0-10V เมื่อ: ส่งสัญญาณ ระยะสั้น ในตู้เดียวกันหรืออุปกรณ์ใกล้ๆ เช่น สั่งความเร็ว VFD, potentiometer, อินพุตอนาล็อกที่อยู่ใกล้
สรุป: ส่งสัญญาณไกลหรือมี noise เลือก 4-20mA (ทนกว่า ตรวจสายขาดได้) ส่วนงานระยะสั้นในตู้เลือก 0-10V ที่ต่อง่ายกว่า ถ้าต้องเชื่อมข้ามใช้ตัวแปลงสัญญาณได้
คำถามที่พบบ่อย (FAQ)
ถาม: ทำไม 4-20mA เริ่มที่ 4 ไม่ใช่ 0?
ตอบ: เพื่อทำ 'live zero' — 4mA แทน 0% ส่วน 0mA แปลว่าสายขาด/อุปกรณ์เสีย ทำให้ตรวจจับความผิดปกติได้ และมีไฟเลี้ยงทรานสมิตเตอร์แบบ 2 สาย
ถาม: แปลง 4-20mA เป็น 0-10V ได้ไหม?
ตอบ: ได้ ใช้ตัวต้านทาน (เช่น 250Ω ได้ 1-5V) หรือ signal converter สำเร็จรูป เพื่อเชื่อมกับอินพุตที่รองรับคนละแบบ
ถาม: 0-10V เดินสายได้ไกลแค่ไหน?
ตอบ: ขึ้นกับความต้านทานสายและ noise โดยทั่วไปเหมาะไม่กี่เมตรถึงสิบเมตร ถ้าไกลกว่านั้นแรงดันจะตกและคลาดเคลื่อน ควรใช้ 4-20mA แทน
สอบถาม / สั่งซื้อ
VR Automation จำหน่ายทรานสมิตเตอร์ เซนเซอร์ PLC และ signal converter รองรับทั้ง 4-20mA และ 0-10V พร้อมช่วยวางระบบสัญญาณ
📞 โทร. 083-848-8314 | LINE: @vrautomation | บริษัท วีอาร์ ออโตเมชั่น จำกัด

