CT vs Shunt วัดกระแส AC vs DC ต่างกันยังไง? | VR Automation

CT กับ Shunt ต่างก็ใช้ “วัดกระแส” เหมือนกัน แต่เลือกผิดชนิดไฟจะวัดไม่ได้เลย เพราะตัวหนึ่งทำงานกับ AC อีกตัวเหมาะกับ DC และต่างกันเรื่องการแยกไฟด้วย บทความนี้เทียบ Current Transformer กับ Shunt Resistor ให้เห็นชัดพร้อมวิธีเลือก

CT คืออะไร?

Current Transformer (CT) คือหม้อแปลงกระแสที่ วัดกระแส AC โดยคล้องรอบสายไฟหลัก แล้วเหนี่ยวนำให้ได้กระแสทุติยภูมิที่เล็กลงตามอัตราส่วน (เช่น 100/5A) ข้อดีคือ แยกไฟฟ้าจากวงจรหลัก (galvanic isolation) วัดกระแสสูงได้ปลอดภัย แต่ใช้กับ DC ไม่ได้เพราะอาศัยการเหนี่ยวนำของสนามแม่เหล็กสลับ

Shunt คืออะไร?

Shunt Resistor คือ ตัวต้านทานค่าต่ำมากที่ต่ออนุกรม ในวงจร แล้ววัดแรงดันตกคร่อม (mV) ที่แปรตามกระแสตามกฎของโอห์ม ใช้ วัดกระแส DC (และ AC ได้บ้าง) ราคาถูก แม่นยำ แต่ ไม่มีการแยกไฟฟ้า ต่ออยู่ในวงจรจริง และมีการสูญเสียกำลังเป็นความร้อนเล็กน้อย

ตารางเปรียบเทียบ CT vs Shunt

สรุป: เลือก CT หรือ Shunt ดี?

• เลือก CT เมื่อ: ต้องการ วัดกระแส AC และแยกไฟฟ้าจากวงจรหลัก เช่น ตู้ MDB มิเตอร์พลังงาน วงจรป้องกันกระแสเกิน
• เลือก Shunt เมื่อ: ต้องการ วัดกระแส DC แบบต้นทุนต่ำและแม่นยำ เช่น ระบบแบตเตอรี่ โซลาร์ อินเวอร์เตอร์ ชาร์จเจอร์

สรุปคือ CT วัดกระแส AC ด้วยการเหนี่ยวนำและแยกไฟฟ้าจากวงจรหลัก จึงปลอดภัยกับกระแสสูง แต่ใช้กับ DC ไม่ได้ ส่วน Shunt วัดกระแส DC ด้วยแรงดันตกคร่อมตัวต้านทานต่ำ ราคาถูกและแม่นยำ แต่ไม่มีการแยกไฟ เลือกตามว่าวัด AC หรือ DC และต้องการแยกไฟหรือไม่

คำถามที่พบบ่อย (FAQ)

ถาม: ทำไม CT วัด DC ไม่ได้?
ตอบ: เพราะ CT อาศัยการเปลี่ยนแปลงของสนามแม่เหล็กจากกระแสสลับเพื่อเหนี่ยวนำ กระแส DC ที่คงที่ไม่สร้างการเปลี่ยนแปลงนั้น จึงวัดไม่ได้ ต้องใช้ shunt หรือเซนเซอร์ฮอลล์

ถาม: Shunt ต้องต่อยังไง?
ตอบ: ต่ออนุกรมในวงจร ให้กระแสทั้งหมดไหลผ่าน แล้ววัดแรงดันตกคร่อมขั้ว sense (mV) ระวังขั้ววัดและพิกัดกระแส เพราะไม่มีการแยกไฟกับวงจรหลัก

ถาม: split-core CT ดีกว่ายังไง?
ตอบ: แบบ split-core เปิดคล้องรอบสายได้โดยไม่ต้องตัดวงจร ติดตั้งกับระบบที่ใช้งานอยู่ได้สะดวก เหมาะกับการเพิ่มมิเตอร์ภายหลัง

สอบถาม / สั่งซื้อ

VR Automation จำหน่าย Current Transformer และ Shunt resistor ทุกพิกัด พร้อมมิเตอร์วัดกระแส AC/DC
📞 โทร. 083-848-8314  |  LINE: @vrautomation  |  บริษัท วีอาร์ ออโตเมชั่น จำกัด