DOL vs Star-Delta Starter (สตาร์ตตรง vs สตาร์-เดลต้า) ต่างกันยังไง? | VR Automation

วิธีสตาร์ตมอเตอร์ 3 เฟสสองแบบพื้นฐานนี้ “ต่างกันที่จ่ายไฟเต็มแรงดันเลยหรือลดแรงดันตอนออกตัว” ซึ่งกำหนดกระแสสตาร์ต แรงบิด และขนาดมอเตอร์ที่เหมาะ บทความนี้สรุปวิธีเลือกให้ตรงงาน

DOL คืออะไร?

DOL (Direct-On-Line) Starter คือการต่อมอเตอร์เข้าไฟเต็มแรงดันทันทีผ่านคอนแทคเตอร์ตัวเดียว + overload มี วงจรง่ายและราคาถูกที่สุด ให้แรงบิดสตาร์ตเต็มที่ แต่ กระแสสตาร์ตสูง ~6–8 เท่า ของพิกัด จึงเหมาะมอเตอร์ขนาดเล็ก (ทั่วไป <~7.5 kW) หรือที่ระบบไฟรับกระแสกระชากได้

Star-Delta คืออะไร?

Star-Delta Starter สตาร์ตมอเตอร์แบบต่อ สตาร์ (Y) ก่อนเพื่อลดแรงดันคร่อมขดลวด แล้วสลับเป็น เดลต้า (Δ) เมื่อเร่งได้ที่ ช่วยลดกระแสสตาร์ตเหลือ ~1/3 แต่แรงบิดสตาร์ตก็ลดเหลือ ~1/3 ด้วย ใช้คอนแทคเตอร์ 3 ตัว + ไทเมอร์ เหมาะมอเตอร์กลาง-ใหญ่ที่ออกตัวโหลดเบา

ตารางเปรียบเทียบ DOL vs Star-Delta

สรุป: เลือก DOL หรือ Star-Delta ดี?

• เลือก DOL เมื่อ: มอเตอร์ ขนาดเล็กหรือระบบไฟรับกระแสสตาร์ตสูงได้ และต้องการแรงบิดสตาร์ตเต็มที่ วงจรง่าย ราคาถูก
• เลือก Star-Delta เมื่อ: มอเตอร์ ขนาดกลาง-ใหญ่ที่ต้องลดกระแสสตาร์ต และออกตัวด้วยโหลดเบา เช่น ปั๊ม พัดลม ที่ยอมแรงบิดสตาร์ตต่ำได้

สรุปคือ DOL เหมาะมอเตอร์เล็กเพราะง่ายและถูก ส่วน Star-Delta ช่วยลดกระแสสตาร์ตของมอเตอร์กลาง-ใหญ่ แต่ต้องยอมแรงบิดสตาร์ตต่ำลง ปัจจุบันหลายงานเลือก soft starter/VFD เพื่อความนุ่มนวลกว่า

คำถามที่พบบ่อย (FAQ)

ถาม: Star-Delta ลดกระแสสตาร์ตได้เท่าไร?
ตอบ: ประมาณเหลือ 1/3 ของ DOL เพราะแรงดันคร่อมขดลวดตอนต่อสตาร์ลดลงเป็น 1/√3 ทำให้กระแสและแรงบิดสตาร์ตลดลงเหลือราวหนึ่งในสาม

ถาม: มอเตอร์แบบไหนใช้ Star-Delta ได้?
ตอบ: ต้องเป็นมอเตอร์ที่พิกัดใช้งานเป็นการต่อเดลต้าที่แรงดันระบบ และมีขั้วต่อ 6 เส้น (U1-U2, V1-V2, W1-W2) ออกมาที่กล่องต่อสาย จึงสลับ Y เป็น Δ ได้

ถาม: Star-Delta ต่างจาก soft starter ยังไง?
ตอบ: Star-Delta ลดกระแสเป็นสองสเต็ปและมีช่วงสะดุดตอนสลับ ส่วน soft starter ค่อยๆ เพิ่มแรงดันเนียนกว่าและปรับได้ละเอียด แต่ราคาสูงกว่า จึงนิยมในงานที่ต้องการความนุ่มนวล

สอบถาม / สั่งซื้อ

VR Automation จำหน่ายชุดสตาร์ต DOL, Star-Delta, soft starter พร้อมคอนแทคเตอร์และ overload ครบวงจร
📞 โทร. 083-848-8314  |  LINE: @vrautomation  |  บริษัท วีอาร์ ออโตเมชั่น จำกัด