เอ็นโค้ดเดอร์ใช้วัดตำแหน่ง/ความเร็วของการหมุน มี 2 แบบหลักคือ Incremental กับ Absolute ที่ต่างกันเรื่อง “การจำตำแหน่ง” “เลือกแบบไหนดี?” บทความนี้สรุปข้อต่างและวิธีเลือก

Incremental คืออะไร?
Incremental encoder ส่งพัลส์ (A/B/Z) ออกมาเมื่อหมุน ตัวควบคุม นับพัลส์ เพื่อรู้การเปลี่ยนตำแหน่ง/ความเร็ว แต่ ไม่รู้ตำแหน่งสัมบูรณ์ เมื่อไฟดับต้องกลับไปหา home ใหม่ ราคาถูก ความละเอียดสูง นิยมมากในงานทั่วไป
Absolute คืออะไร?
Absolute encoder ให้ค่า ตำแหน่งเฉพาะตัว (unique code) ทุกมุม จึงรู้ตำแหน่งจริงทันทีที่เปิดเครื่อง ไม่ต้อง home แม้ไฟดับแล้วหมุนไป (แบบ multi-turn) ก็ยังจำได้ ราคาสูงกว่า เหมาะงานที่พลาดตำแหน่งไม่ได้
ตารางเปรียบเทียบ Incremental vs Absolute
| หัวข้อ | Incremental | Absolute |
| รู้ตำแหน่ง | นับจากจุดอ้างอิง ต้องหา home | รู้ตำแหน่งจริงทันทีที่เปิดเครื่อง |
| ไฟดับ | ต้อง home ใหม่หลังไฟมา | multi-turn จำได้แม้หมุนตอนไฟดับ |
| สายสัญญาณ | ต่อง่าย ตัวนับพัลส์อ่านได้ | SSI, Modbus, EtherCAT, Profinet ฯลฯ |
| ราคา | ความละเอียดสูงในราคาประหยัด | โครงสร้างซับซ้อนกว่า |
| เหมาะกับงาน | วัดรอบ/ความเร็ว, positioning มี home | แขนหุ่นยนต์ เครน งานที่ home ไม่ได้ |
สรุป: เลือก Incremental หรือ Absolute ดี?
- เลือก Incremental เมื่อ: งบจำกัด ต้องการความละเอียดสูง และยอมรับการ home ตอนเปิดเครื่องได้ เช่น วัดความเร็ว สายพาน positioning ทั่วไป
- เลือก Absolute เมื่อ: ต้องรู้ตำแหน่งจริงตลอดเวลา ห้าม home เช่น แขนหุ่นยนต์ เครน ประตูอัตโนมัติ งานที่ไฟดับแล้วต้องกลับมาทำงานต่อทันที
สรุป: ต้องการความคุ้มค่าและยอม home ได้ ใช้ Incremental ส่วนงานที่ต้องรู้ตำแหน่งจริงตลอด ไฟดับก็ห้ามหลง ใช้ Absolute
คำถามที่พบบ่อย (FAQ)
ถาม: Incremental รู้ตำแหน่งจริงได้ไหม?
ตอบ: ได้หลังทำ homing (กลับไปจุดอ้างอิง) แล้วนับพัลส์ต่อ แต่ถ้าไฟดับหรือพลาดพัลส์จะเสียตำแหน่งจนกว่าจะ home ใหม่
ถาม: Absolute แบบ single-turn กับ multi-turn ต่างกันยังไง?
ตอบ: single-turn รู้ตำแหน่งภายใน 1 รอบ ส่วน multi-turn นับจำนวนรอบได้ด้วย จึงจำตำแหน่งรวมได้แม้หมุนหลายรอบตอนไฟดับ
ถาม: ต่อกับ PLC/Servo ได้ไหม?
ตอบ: ได้ Incremental ต่อเข้าตัวนับพัลส์/high-speed counter ของ PLC ส่วน Absolute มักอ่านผ่านบัส (SSI/EtherCAT/Modbus) หรือใช้กับ servo drive
สอบถาม / สั่งซื้อ
VR Automation จำหน่ายเอ็นโค้ดเดอร์ทั้ง Incremental และ Absolute หลายความละเอียด พร้อมช่วยเลือกให้ตรงงาน
📞 โทร. 083-848-8314 | LINE: @vrautomation | บริษัท วีอาร์ ออโตเมชั่น จำกัด

